Tevredenheidsonderzoek

Eenmaal in de vier jaar vindt er een tevredenheidonderzoek plaats onder ouders, medewerkers en leerlingen.

Het resultaat van de Driehoeksmeting (Besturenraad) mei 2011 is als volgt:

Respons           ouders    42 %    geven een gemiddeld cijfer van        7,7
               medewerkers    75 %    geven een gemiddeld cijfer van        7,5
                    leerlingen     94 %    geven een gemiddeld cijfer van        8,5

De respons onder ouders op de Albert Schweitzerschool laat een vergelijkbaar beeld zien met het responspercentage bij tevredenheidsonderzoeken op andere basisscholen. Voor een digitale afname is het gebruikelijk dat de respons van ouders niet hoger uitkomt dan 50%.

Samenvatting van de resultaten:

Eerst het plaatje compleet en dán werken aan kwaliteit

Early Warning System helpt school om meer opbrengst gericht te gaan werken

Toetsresultaten waren er te over op de Albert Schweitzerschool in Didam, vlakbij Arnhem, maar die werden eigenlijk alleen gebruikt voor de individuele rapporten. Het Early Warning System en een speciale studiedag hielpen het team om te kijken naar het hele plaatje. Zo kwam de schoolkwaliteit op de agenda.

Directeur Jolanda Spijker had het gevoel dat de school méér zou kunnen doen met de behaalde cijfers van haar leerlingen.

“We toetsen twee keer per jaar volgens het leerlingvolgsysteem en hebben natuurlijk de Citoeindtoets. Maar we gebruikten de cijfers alleen voor de bepaling van rapportcijfers en indeling van kinderen op het juiste niveau. We wisten dat onze score op de Citoeindtoets bovengemiddeld is, maar ik wilde graag ook

een overzicht van de tussentijdse toetsen op groeps- en schoolniveau.”

Spijker is nu twee jaar directeur. Voor die tijd was ze leerkracht op de Albert Schweitzerschool. “Mijn wens was dat we ons met z’n allen meer bewust zouden worden van de resultaten.”

Ze las over het Early Warning System (EWS), dat is ontwikkeld door Ger van Barneveld, consultant bij de Besturenraad. Dit systeem signaleert de resultaten van een school en brengt vroegtijdig eventuele risico’s in kaart. Spijker nam contact op met de Besturenraad en de consultants Carla Rhebergen en Anja van Andel kwamen naar Didam om samen met de directeur het EWS toe te passen op de schoolresultaten.

Preventieve scan

“Met behulp van het EWS kun je veel doen met weinig cijfers,” ervoer de directeur. “Het gaat verder dan alleen de getallen die er uit komen: het gaat over kwaliteit, leerkrachtgedrag, leereffecten en ambitieniveau. Het systeem geeft aan hoe de school er voor staat. Wij zagen het als een preventieve scan.”

Van Andel licht toe: “EWS brengt de resultaten in overzichtelijke tabellen in kaart. Met behulp hiervan kun je gemakkelijk de eindresultaten analyseren en waarderen. Je neemt als kader de grenzen van de inspectie

en je eigen ambities, en analyseert vervolgens het onderwijsleerproces, het leiderschap en de cultuur van je school.

Met behulp van het EWS krijg je eind- en tussenopbrengsten in kaart en als die nog niet aan de gestelde ambities voldoen, kun je nader analyseren waar het probleem precies schuilt.”

De uitkomst bevestigde wat de school eigenlijk al wist. Spijker: “Het technisch lezen kon wel wat beter.” De directeur wilde hiermee graag aan de slag, samen met het team. Zo ontstond het idee om een studiedag te

organiseren over opbrengstgericht werken. De studiedag vond afgelopen september plaats met als thema: ‘Kwaliteit begint bij jou.’ Spijker: “Werken aan kwaliteit doe je vanuit de mensen binnen je school. Uit dat

besef vloeide de opdracht voor die dag voort: wat is voor jou kwaliteit, en waar vind je die?”

Inspecteurs

Van Andel: “We zijn gestart met een tweespraakje, waarbij Carla en ik twee inspecteurs speelden die de school kwamen bezoeken. We starten graag een beetje luchtig.” Maar de dag was soms ook confronterend. De consultants namen de onderwijskwaliteit onder de loep aan de hand van gegevens uit de schoolgids

en het schoolplan.

Van Andel: “Op sommige punten konden de schoolresultaten echt wel wat beter. De normen van de inspectie zijn ondergrenzen; het moet allemaal liefst nog een stukje beter.”

De leerkrachten bedachten eigen definities voor het begrip ‘kwaliteit’ en daarna keken ze in hoeverre deze al in de school aanwezig is. Tevreden was het team bijvoorbeeld over de inzet van coöperatief leren, de manier waarop ouders bij de school worden betrokken en de activiteiten waarbij leerlingen uit verschillende

groepen samenwerken.

Rhebergen en Van Andel vertelden over landelijke ontwikkelingen op het punt van kwaliteitszorg, en bespraken theorie over opbrengstgericht werken.

Daarbij werden de resultaten van de tussentijdse toetsen geanalyseerd. Spijker: “Na een discussie besloten we in te zetten op technisch lezen. We begrepen dat we onszelf doelen moeten stellen om de leeropbrengst te optimaliseren. Carla en Anja bespraken met ons vragen als: zetten we onze methoden

goed in, werken we gedifferentieerd? Is het rooster efficiënt en zijn de leerkrachten voldoende geïnstrueerd?”

Groepsplan

Onder begeleiding van de consultants zette het team een groepsplan in elkaar. Dit gaat uit van drie niveaus binnen een groep: een basisgroep, een subgroep daar boven (meer stof en uitdaging ) en een subgroep daar onder (minimale stof, of een eigen leerlijn). De leraar doet er toe, was de boodschap, want deze moet

ervoor zorgen dat de resultaten verbeterd worden. Dit kan door middel van klassenmanagement,

verandering in het eigen handelen, het aanbieden van verschillende didactische strategieën, scholing of de

aanschaf van aanvullend materiaal. Inmiddels werkt de school met groepsplannen. Spijker: “Voorlopig doen we dat alleen bij technisch lezen; het gaat er nu eerst even om dat we de vaardigheid in de vingers krijgen.”

De groepsplannen worden drie keer per jaar aangepast aan de hand van de scores. Zo krijgt de school meer greep op resultaten. Spijker voegt de resultaten van de verschillende groepen samen en interpreteert de schoolresultaten samen met het team. Zij merkt dat door het werken met groepsplannen, de leerkrachten meer betrokken raken bij het proces van kwaliteitsverbetering.

Ambitie

Ook de theorie over opbrengstgericht werken heeft iets losgemaakt. Het team leerde dat verschillende factoren effect hebben op de leerresultaten: factoren die voortvloeien uit het leerlingniveau, zoals de thuissituatie en individuele achtergronden; en uit de leraar, zoals de genoemde didactische aanpak. Maar ook de school kan veel effect hebben op de leerresultaten. Hoe goed er wordt gescoord, hangt ook af van de ambitie van de school, de collegialiteit en professionaliteit van het team en in hoeverre de school een veilige, ordelijke omgeving biedt.

De directeur: “Wij willen een sterkere school worden. We kijken nu bewuster en vragen ons af in hoeverre we daar zelf aan kunnen bijdragen. We willen meer groepsover stijgend gaan werken en als school onze eigen ambitie bepalen. Ik denk dat onze persoonlijke vaardigheden door dit hele proces ook worden

verbeterd.”

Van Andel: “In één dag verander je de cultuur niet, maar mensen durven elkaar nu eerder aan te spreken. De boodschap is: werk niet met de deur dicht.” Tijdens de teamvergaderingen en bouwvergaderingen is het delen van ervaringen een vast agendapunt geworden. De school heeft schoolbreed drie vaste leesmomenten ingeroosterd, en is op zoek naar een goede technische leesmethode.